Vidnyanvahini
 

सामान्य विज्ञान (General)

आपल्या सूर्यमालेतील ग्रह

1 Apr. 2021

E

सूर्यापासून क्रमाने असणारे ग्रह

ग्रहांचे तुलनात्मक आकार

Jupiter (गुरू), Saturn (शनी), Earth (पृथ्वी), Venus (शुक्र), Mars (मंगळ), Mercury (बुध)

आपल्या सूर्यमालेतील ग्रहांची वैशिष्ठ्ये

विद्यार्थी मित्रमैत्रिणींनो, शेवटच्या पानावरील तक्ता वाचण्याआधी त्यातील 7 व्या उभ्या ओळीत दिलेला, ग्रहाचा ’पृथ्वीवरून भासणारा आकार’ ह्याचा अर्थ समजावून घेऊया. पृथ्वीवरून भासणारा आकार (Apparrent size from earth) तक्त्यामधे ’आर्क सेकंद’ ह्या एककात दिला आहे. पण आर्क सेकंद म्हणजे काय? हे कळण्यासाठी खालील आकृती पहा.

पृथ्वीवरून आपण जेव्हा एखादा ग्रह पहातो तेव्हा त्या ग्रहाच्या गोलीय व्यासाने आपल्या डोळ्याशी केलेला कोन ’आर्क सेकंद’ ह्या एककात सांगितला जातो. अर्थातच हा कोन त्या ग्रहाचा व्यास आणि त्याचे पृथ्वीपासूनचे अंतर ह्यावर अवलंबून असतो. 1 आर्क डिग्री = 60 आर्क मिनिटे, 1 आर्क मिनिट = 60 आर्क सेकंद.

एक उदाहरण बघा: पृथ्वीवरून दिसणाऱ्या आकाशात सूर्य व चंद्र सारख्याच आकाराचे आपल्याला भासतात. असं का बरं? कारण सूर्याचा आकार चंद्राच्या आकारापेक्षा 400 पटीने मोठा आहे, पण सूर्य हा चंद्रापेक्षा 400 पटीने पृथ्वीपासून लांब आहे! पृथ्वीवरून सूर्य आणि चंद्र सारख्या आकाराचे भासत असल्यामूळेच तर आपण ’खग्रास’ सूर्यग्रहण बघू शकतो!

आपल्या सूर्यमालेतील ग्रह

**

Planet (or Dwarf Planet)
Distance from the Sun
(Astronomical Units
miles
km)
Period of Revolution Around the Sun
(1 planetary year)
Period of Rotation
(1 planetary day)
Mass
(kg)
Diameter
(miles
km)
Apparent size
from Earth
Temperature
(K
Range or Average)
Number of Moons
Mercury 0.39 AU, 36 million miles
57.9 million km
87.96 Earth days 58.7 Earth days 3.3 x 1023 3,031 miles
4,878 km
5-13 arc seconds 100-700 K
mean=452 K
0
Venus 0.723 AU
67.2 million miles
108.2 million km
224.68 Earth days 243 Earth days 4.87 x 1024 7,521 miles
12,104 km
10-64 arc seconds 726 K 0
Earth 1 AU
93 million miles
149.6 million km
365.26 days 24 hours 5.98 x 1024 7,926 miles
12,756 km
Not Applicable 260-310 K 1
Mars 1.524 AU
141.6 million miles
227.9 million km
686.98 Earth days 24.6 Earth hours
=1.026 Earth days
6.42 x 1023 4,222 miles
6,787 km
4-25 arc seconds 150-310 K 2
Jupiter 5.203 AU
483.6 million miles
778.3 million km
11.862 Earth years 9.84 Earth hours 1.90 x 1027 88,729 miles
142,796 km
31-48 arc seconds 120 K
(cloud tops)
67 (18 named plus many smaller ones)
Saturn 9.539 AU
886.7 million miles
1,427.0 million km
29.456 Earth years 10.2 Earth hours 5.69 x 1026 74,600 miles
120,660 km
15-21 arc seconds
excluding rings
88 K 62 (30 unnamed)
Uranus 19.18 AU
1,784.0 million miles
2,871.0 million km
84.07 Earth years 17.9 Earth hours 8.68 x 1025 32,600 miles
51,118 km
3-4 arc seconds 59 K 27 (6 unnamed)
Neptune 30.06 AU
2,794.4 million miles
4,497.1 million km
164.81 Earth years 19.1 Earth hours 1.02 x 1026 30,200 miles
48,600 km
2.5 arc seconds 48 K 13
Pluto (a dwarf planet) 39.53 AU
3,674.5 million miles
5,913 million km
247.7 years 6.39 Earth days 1.29 x 1022 1,413 miles
2,274 km
0.04 arc seconds 37 K 4

Download article (PDF)
** Content courtesy www.enchantedlearning.com
 


Send us your feedback

* Your name

* Your email

* Your location

A brief message


All diagrams, pictures, tables etc. are from websites on Internet. We are thankful to all these sources.
Vidnyanvahini is a Non-Governmental Organisation (NGO) and this entire write up is for students, teachers and general public, free of charge.
IT IS NOT FOR ANY COMMERCIAL USE.